Tak brak snu niszczy twoje zdrowie
Dzisiejszy temat może być znajomy dla wielu z was. Prawdopodobnie w naszym dzisiejszym pędzącym świecie każdy go już doświadczył.
To nie jest nic innego, jak niedobór snu.
W dzisiejszych czasach zaburzenia snu są globalnym problemem, poważniejszym, niż mógłbyś sądzić.
Nie traktujemy tego jako „wielką sprawę", bo nie odczuwamy konsekwencji od razu…
Jeśli czasem, jednorazowo, nie śpisz aż tak idealnie, nie musisz się martwić – poza odczuciem zmęczenia i rozdrażnienia nie będzie problemu (przynajmniej na pierwszy rzut oka).
Ale niedobór snu w długim okresie może być przyczyną wielu problemów zdrowotnych, dlatego zaburzenia snu znacznie pogarszają jakość naszego życia i z czasem stanowią ogromne ryzyko zdrowotne.
4 powody, dla których warto zająć się niedoborem snu
Skutki poznawcze i psychiczne
- Zmniejszona koncentracja i pamięć: Sen odgrywa ważną rolę w utrwalaniu wspomnień, czyli przenoszeniu informacji do pamięci długotrwałej. Niedobór snu utrudnia koncentrację i naukę, a także pogarsza pamięć krótkotrwałą i długotrwałą. Mówiąc prosto, zaczniesz o wszystkim zapominać i będziesz musiał coraz częściej korzystać z przypomnień i spisywać swoje zadania.
- Wolniejszy czas reakcji: Czas reakcji się wydłuża, co może być szczególnie niebezpieczne w sytuacjach takich jak prowadzenie pojazdu, czy jeśli twoja praca wiąże się z wysokim ryzykiem wypadków, a musisz polegać na swoim czasie reakcji. Nie siadaj za kierownicę, jeśli jesteś niedospany!
- Wahania nastroju i niestabilność emocjonalna: Niedobór snu może wzmagać rozdrażnienie, lęk i depresję. Ludzie są bardziej skłonni do negatywnych emocji i mniej zdolni do radzenia sobie ze stresem. Jednymi z najłatwiej rozpoznawalnych „objawów" zaburzeń snu są:
- rozdrażnienie,
- nagłe zmiany nastroju,
- silne reakcje emocjonalne,
- utrata kontroli nad emocjami
- Zmniejszona zdolność rozwiązywania problemów i podejmowania decyzji: Niedobór snu wpływa na korę przedczołową mózgu, odpowiedzialną za podejmowanie decyzji i rozwiązywanie problemów. Nie będziesz „obecny" myślami tam, gdzie powinieneś być. W napiętych sytuacjach szczególnie ważna jest trzeźwa ocena sytuacji, na którą zaburzenia snu, a zwłaszcza niedobór snu, mają duży wpływ.
Fizyczne skutki zdrowotne zaburzeń snu
- Słabszy układ odpornościowy: Sen odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Niedobór snu zmniejsza zdolność twojego organizmu do zwalczania infekcji, zwiększając tym samym podatność na choroby, takie jak przeziębienie czy grypa. U młodych osób zaburzenia snu i niedobór snu często stoją za częstymi zachorowaniami. Ponieważ działają na „150%" i wyciskają z dnia maksimum, najprościej jest skrócić czas snu, „aby zostało czasu na wszystkie ważne sprawy". Jednak problemy zdrowotne spowodowane niedoborem snu prędzej czy później wychodzą na powierzchnię i zmuszają do leżenia w łóżku.
- Problemy sercowo-naczyniowe: Mało snu zwiększa ryzyko chorób serca, nadciśnienia i udaru. Osoby z zaburzeniami rytmu serca mogą zauważyć, że objawy nasilają się, gdy nie wyspały się odpowiednio.
- Masa ciała i zaburzenia metabolizmu: Sen odgrywa ważną rolę w regulacji metabolizmu i kontroli apetytu. Niedobór snu zwiększa apetyt i zaburza równowagę hormonów regulujących głód (greliny i leptyny), co może prowadzić do przejadania się i przybierania na wadze. Więcej o tym możesz przeczytać tutaj.
- Ryzyko cukrzycy: Niedobór snu pogarsza regulację poziomu cukru we krwi i zmniejsza wrażliwość na insulinę, co zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.
Długoterminowe ryzyko zdrowotne spowodowane zaburzeniami snu
- Przedwczesne starzenie i spadek jakości życia: Niedobór snu może przyspieszać procesy starzenia i obniżać jakość życia. Bez hormonów wzrostu produkowanych podczas snu procesy regeneracyjne organizmu zwalniają, co w długim okresie przyczynia się do przedwczesnego starzenia. W dzisiejszym przyspieszonym świecie odpowiednia regeneracja i ładowanie organizmu są niezbędne. Kluczową rolę w tych procesach odgrywa dobry, regenerujący sen.
Niedobór snu a wydajność w pracy
- Zmniejszona produktywność i więcej błędów: Niedobór snu zmniejsza efektywność pracy i zwiększa liczbę błędów. Zdolność koncentracji, kreatywność i efektywna komunikacja – wszystko to się obniża, co negatywnie wpływa na wydajność w pracy.
- Zwiększone ryzyko wypadków w pracy: Z powodu zmęczenia i wolniejszego czasu reakcji niedobór snu zwiększa ryzyko wypadków w pracy, zwłaszcza w niebezpiecznych środowiskach pracy. Jeśli pracujesz w fabryce, musisz na to bardzo uważać. Zwłaszcza przy długich, 12-godzinnych zmianach, regeneracja jest niezbędna.
Pokonywanie najczęstszych zaburzeń snu:
Co możesz zrobić przeciw niedoborowi snu?
- Wprowadź łatwą do utrzymania rutynę snu: Kładź się i wstawaj każdego dnia o tej samej godzinie. Pomożesz w ten sposób swojemu ciału przyzwyczaić się do rytmu, który zapewni stabilniejsze cykle snu, z mniejszą liczbą przebudzeń w środku nocy.
- Wietrz sypialnię w nocy: Latem możesz spać nawet przy otwartym oknie, bo świeże powietrze jest niezbędne do regenerującego snu.
- Ograniczaj późnowieczorne stymulanty: W godzinie przed zasypianiem unikaj urządzeń emitujących niebieskie światło, silnych świateł i pobudzających aktywności.
- Oddychanie przez nos: Zamknij usta i oddychaj przez nos. Tak jak ważne jest świeże powietrze, ważna jest też droga, jaką to powietrze przechodzi. Powietrze wdychane przez usta jest gorszej jakości, zanieczyszczone i zimne, a twój organizm nie może go efektywnie wykorzystać.
Jeśli zauważasz u siebie którykolwiek z wymienionych powyżej objawów, to prawdopodobnie cierpisz na niedobór snu.
Jeśli zauważasz u siebie objawy niedoboru snu, jak najszybciej zmień swoje nawyki i zajmij się rozwiązaniem problemu zaburzeń snu z najwyższym priorytetem. „Dziś jesteś trochę bardziej zmęczony i rozdrażniony, ale później podejmujesz ogromne ryzyko zdrowotne, ignorując znaczenie dobrego snu".
Spokojnie, nigdy nie jest za późno, żeby zacząć pracować nad jakością swojego snu. Lepiej późno niż wcale, prawda?
Zadbaj o swój sen, a w przyszłości będziesz sobie za to bardzo wdzięczny!
